Ná mii gieđahallat du persovdnadieđuid

Miessemánu 25 beaivve rájis lea vuoimmis ođđa diehtosuodjemearrádus,GDPR, buot EO-riikkain. Dáppe Ruoŧas dan buhtte persovdnadiehtoláhka, PUL. Praktihkas nanosmuvvá du persovdnadiehtosuodji ja du riekti diehtit gosa daid gevtet ja got mii eiseváldin gieđahallat daid, muhto maid got eará organisašuvnnat ja fitnodagat geavahit daid.

Leanastivra sáhttá dárbbahit čohkket, váldit vuostá dehe eará ládje gieđahallat du persovdnadieđuid. Persovdnadiehtu lea buotlágan diehtojuohkin mii njuolga dehe eahpenjuolgat sáhttá laktásit fysalaš persovdnii gii lea eallime. Buot gieđahallantiippat mat sáhttet dahkkot persovdnadieđuiguin, omd. vurket, hárvvidit, viiddidit ja máŋget, lea persovdnadieđuid gieđahallan.

Jus dus lea earánleanastivrras, leat mielde válgalihpus, čohkkehat vuođđudusa stivrras dehe doaimmat guovllus gos mis lea bearráigeahčču nu mii gieđahallat du persovdnadieđuid. Seamma guoská omd. jus galledat konfereanssas man mii doallat dehe čájehat filmma dehe gova min sosiála kanálain, webbabáikkiin jno.

Persovdnadieđuid gieđahallamis galgá leahkit lágalaš vuođđu

Buot persovdnadieđuid gieđahallamiin ferte leahkit lágalaš vuođđu. Leanastivra doaibma eatnat riektesurggiin, danin ii leat vejolaš govvidit dan lágalaš vuođu juohke oktagaslaš gieđahallama dáppe webbabáikkis. Jus háliidat diehtit eanet maid dieđuid mii gieđahallat dus, leat buresboahtin váldit aktavuođa dan leanastivrii mii lea áigeguovdil dehe midjiide leanastivrraid aktasaš diehtosuodjeorganisašuvdnii NOD.

Leanastivrrain lea vástu ovttas

Buot 21 riikka leanastivrrain lea oktasaš IT- organisašuvdna ja máŋgga dáfus mii maid ávkkástallat aktasaš systema. Danin leanastivrrain lea aktasaččat persovdnadiehtovástideaddjit go guoská ođđa diehtosuodjemearrádusa, GDPR. Leanastivrrat leat maid aktasaččat persovdnadiehtovástideaddjit ovttas eará eiseválddiiguin.

Láhkaásaheapmi gáibida struktuvrra ja galgá leahkit čielggas registrerejuvvon olbmui got vástu lea juhkkojuvvon leanastivrra ja eará eiseválddiid gaskkan. Dat mearkkaša geas lea vástu du persovdnadieđuin vai du persovdnadieđut gieđahallojit lágalaččat, sihkkarit ja njuolga.

Leanastivrraid diehtosuodjeáirras

Daningo Leanastivrrain leat seammasullasaš doaimmat eiseválddit leat válljen atnit aktasaš organisašuvnna ( mii gohčoduvvo NOD) diehtosuoji váste ja GDPR. Diehtosuodjemearrádusas lea ahte eiseváldi galgá válljet diehtosuodjeáirasa ja almmuhit dan Diehtodárkkistussii mii lea bearráigeahččaneiseváldi.

Leanastivrrain leat guokte diehtosuodjeáirasa ja sin rolla lea bearráigeahččat diehtosuodjemearrádusa doahttaleami, guođđit ráđi ja doarjaga, veahkehit du registrerejuvvon olmmožin sihke leahkit aktavuođadoallamadássi Diehtodárkkistusa vuostá.

Jus dus leat jearaldagat dehe oaivilat mot leanastivra gieđahallá du persovdnadieđuid leat buresboahtin váldit aktavuođa diehtosuodjeáirasii e-poastta bakte

Juohke Leanastivrras lea persovdnadiehtovástideaddji iežas erenomáš doibmii.

Vai Leanastivrrat galget bastit fállat bálvalusaideaset ja deavdit iežaset lohpidan bargguid du guovdu mii dárbbahit gieđahallat du persovdnadieđuid. Olles du persovdnadieđuid gieđahallamis mii suodjalit du persovnnalaš oppalašvuođa.

Mii boahtit vurket du persovdnadieđuid jus lea ágga seailluhit dieđu. Persovdnadieđut maid Leanastivra gieđahallá gullojit dávjá nu gohčoduvvon almmolaš áššegirjjiide. Mearrideapmái galgágo almmolaš áššegirjji seailluhit vai jávkadit ferte dahkkot dieđu veardidit. Dán veardideamis váldo vuhtii:

  • dieđu mearkkašupmi doibmii
  • álbmoga riekti oaidnimii
  • dieđu guhkesáigásaš mearkkašupmi boahttevaš dutkamii

Vuđolaš mearrádusat vurkemis ja jávkadeamis leat 2 kap. 18 § Prentenfriddjavuođamearrádusas ja arkiivalágas. Leanastivra lea dan lassin geatnegas seailluhit persovdnadieđuid sierra ásahusaid dego ovdamearkka dihte vuođđuduslága ja girjedoallolága gáibádusa jelgii.

Du persovdnadieđut leat rabas olbmuide geat dárbbahit daid vai bastet doaimmahit bargogohččosiid. Almmolašvuođaprinsihpa jelgii, mii gullo Ruoŧa vuođđolágaide, olbmuin lea riekti oaidnit almmolaš áššegirjjiin mat eai leat suollemasat. Daningo du persovdnadieđut sáhttet gullot almmolaš áššegirjjiide dat mearkkaša ahte eará olbmuin sihke mediafitnodatsearvvis dehe márkanastinfitnodatsearvvis lea riekti oaidnit dáid áššegirjjiid jus sin dárkkuhus ii diehtosuodjeláhkaásaheami vuostá dehe eará ládje leat suollemasat almmolašvuođa- ja jávohisvuođalágas.

Leanastivra sáhttá dan lassin dárbbahit guođđit dehálaš dieđu eiseválddiide dego poliisa , Vearrohálddahus dehe eará eiseválddit jus mii leat geatnegasat dahkat dan lága jelgii.

Leanastivra viggá álot gieđahallat du persovdnadieđuid EO/EES (Europeiska Unionen/Europeiska Ekonomiska Samarbetsområdet)siste. Dieđut sáhttet goit dihto diliin sirdojuvvot ja gieđahallot , EO/EES olggobeale riikkain daningo oassi min lágideddjiin dehe vuollelágideddjiin leat riikkaidgaskasaš organisašuvnnat dego ovdamearkka dihte Microsoft och Google.

Leanastivra boahtá váldit buot vejolaš lágalaš, teknihkalaš ja organisatuvrralaš doaimmaid vai sihkkarastá ahte du persovdnadieđu gieđahallojit sihkkarit ja vuogas suodjedásis sihke siskko ja olggobealde EO/EES. Háliidatgo diehtit du persovdnadieđuin dehe gosa dolvojuvvot olggobealde EO/EES don sáhtát váldit aktavuođa min diehtosuodjeáirasii.

Juohke ovttaskas olmmoš oamasta iežas persovdnadieđuid. Danin dus ovttaskas olmmožin leat dihto rievttit maid Leanastivra lea geatnegas váldit vuhtii dihto dilálašvuođain. Diehtosuodjelágaásahusa jelgii dus leat vuolá beal rievttit maidda sáhtát čujuhit. Čujuhan dihte du rivttiide don sáhtát váldit aktavuođa diehtosuodjeáirasiin.


Diehtosuodjemearrádusa jelgii dus lea álot riekti oažžut dieđu mat persovdnadieđut leat registrerejuvvon dus Leanastivrras. Jus sáddet jearaldaga dataskyddsombudet@lansstyrelsen.se bakte mii sáddet registtarváldosa dutnje. Válddus siskkilda persovdnadieđuid maid mii gieđahallat dus sihke deavstta mii muitala mot mii gieđahallat persovdnadieđuid. Váldá dábálaččat eanemus mánu ovdalgo dakkár registtarválddus sáddejuvvo dutnje.

Jus anát ahte juoga du persovdnadieđuin lea vearrut dehe čádjidahtti, don sáhtát váhtit ahte dat divvojuvvo dehe dihto dáhpáhusas gevtojuvvo ráddjehusain. Dakkár dáhpáhusas váldde aktavuođa diehtosuodjeáirasiin ja čilge man don anát leahkit vearrut ja manin.

Dus ii leat riekti oažžut iežat persovdnadieđuid sihkkojuvvot jus Leanastivra ovdamearkka dihte:

Dárbbaha gieđahallat persovdnadieđuid dahkat barggu almmolaš beroštumi dihte, soahpamušgaskavuođa olis duinna, vearráhin su eiseváldeanus, arkiivadárkkuhussii, rievtti geavtimii sátne- ja diehtofriddjavuhtii, vuoiggalaš geatnegasvuođa ollašuhttimii dehe vuoiggalaš gáibádusaid bealušteapmái.

Dus lea riekti gáibidit du persovdnadieđuid sihkkumii maid Leanastivra vurke jus unnimus akta čuovvovaš eavttuin lea devdon:

  • Dieđut eai šat dárbbahuvvo daidda dárkkuhusaide go dat čohkkejuvvoje
  • gieđahallan vuođđuda miehtamii ja don eretgeasát miehtamat.
  • gieđahallan dáhpáhuvvá njuolgamárkanastimii ja don moaittát go dieđut gieđahallojit dan dárkkuhussii
  • don vuosttildat persovdnadiehtogieđahallama mii dáhpáhuvvá eiseváldedoaimma olis dehe beroštupmeárvvoštallama maŋŋel eaige leat vuoiggalaš ákkat mat leat deháleappot go du beroštupmi persovdnadieđut leat gieđahallon lágahemiid
  • sihkkun gáibiduvvo vuoiggalaš geatnegasvuođa deavdimii
  • persovdnadieđut leat čohkkejuvvon diehtojuohkinservodaga bálvalusaid fálaldaga oktavuođas (e-bálvalusat, sosiála mediat)

Dus lea riekti oažžut iežat persovdnadieđuid almmolaš, strukturerejuvvon ja mašiidnakodalaš hámis ja dan lassin oažžut iežat persovdnadieđuid sirdojuvvot eará organisašuvdnii (jus vejolaš teknihkalaččat) dan dáfus jus gieđahallan vuođđuda miehtamii dehe soahpamuššii ja dáhpáhuvvá automáhtalaččat ( IT-neavvuin). Dát vuoigatvuohta ii leat anus jus eiseváldi gieđahallan lea dárbbalaš doaimmahit barggu almmolaš beroštumi dihte dehe lea vearrát eiseváldebarggus. Váldde oktavuođa min diehtosuodjeáirasiin jus háliidat diehtit eanet.

Dus lea riekti vuosttildit iežat persovdnadieđuid gieđahallama Leanastivrras ja guođđit váidalusa diehtosuodjeeiseváldái. Don sáhtát goas fal vuosttildit njuolgamárkanastima ja dalle Leanastivra heaitá márkanastimiin. Vuosttildeapmi dan sadjái ii sáhte váikkuhit almmolašprinsihppii ja eará oassebealit sáhttet ain geavtit du dieđu márkanastimii.

Váldde aktavuođa leanastivrraid diehtosuodjeáirasiiguin

Maria Leijon

E-poasta: dataskyddsombudet@lansstyrelsen.se

Telefovdna: 010-223 10 00 (Veaksil Leanastivra Stockholm)

Kontakt